Aşağıdaki görselde verilen mantıksal çerçeve Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası fon kaynakları ile birlikte ulusal kaynaklı projelerin de temelini oluşturur. Ancak bu tabloyu hızlıca doldurmak çoğu zaman mümkün değildir ve yalnızca bir takım analitik süreçlerden geçtikten sonra edinilen bilgiler aracılığıyla doldurabilir. Bu analitik süreçlere ilişkin izlecek yöntem anlaşıldığında ise kolaylıkla yönetilebilecek bir süreçtir.

ResultsResults ChainIndicatorBaseline (value&reference year)Target (value&reference year)Sources of dataAssumptions
Impact (Overall objective)      
Outcome (Specific objectives)      
Outputs      

Mantıksal çerçeve ve proje teklif formu hazırlanırken yapılan en temel hatalardan biri “proje fikri”nin doğrudan “proje hedefi” olarak dokümanlara aktarılmaya çalışılmasıdır. Halbuki proje fikrinin güçlü temeller üzerine inşa edilmesi gerekir.

Bu temel kurulmadan doğrudan “fikir” üzerine yoğunlaşılan proje tekliflerinde, projelerin sorunları çözme ve hedef grupların ihtiyaçlarını giderme konusunda yetersizlikler veya proje tasarımı ve anlatımında eksiklik veya uyumsuzluklar ortaya çıkabilmektedir.

Güçlü bir temel inşa etmek, ancak iyi bir analiz sürecinin yürütülmesi ile mümkündür. Detaylı bir analiz yapılmadan projenin hedef, sonuç ve faaliyetlerine karar verilemeyeceği gibi, iyi bir planlama yapılmadan projenin bütçe ve kaynak ihtiyaçlarının ortaya konulması mümkün olmamaktadır.

Bu nedenle Mantıksal Çerçeve hazırlamanın 2 temel aşaması bulunur: Analiz ve Planlama.

Analizin ilk aşamasında kurumsal kapasite değerlendirmesi ile kırılgan grupların ihtiyaçlarını da içerecek şekilde bir paydaş analizi yapılır, potansiyel paydaşlar ve paydaşların ihtiyaçları ve kapasiteleri belirlenir.

İkinci aşamada paydaşların karşılaştığı problemler içerisinden bir başlangıç problemi seçilerek neden-sonuç ilişkisi ortaya konulur.

Ardından sorunlar ortadan kalktığında meydana gelecek olumlu durumların şematize edildiği bir hedef analizi gerçekleştirilir.

Son olarak başvurulan programın öncelikleri, kurumsal kapasite, bütçe ve süre kısıtları gibi hususlar göz önünde bulundurularak doğru stratejilerle proje teklifinin odaklanacağı hedeflere ve almak istediği sonuçlara ve faaliyetlerine karar verilir.

Bu analiz sürecinin ardından mantıksal çerçeve matrisinin (logical framework matrix) ilk sütunu olan sonuç zinciri (results chain) otomatik olarak ortaya çıkar ve proje başvuru formu büyük ölçüde doldurulmaya hazırdır.

Projenin yalnızca hedef, sonuç ve faaliyetlerine karar vermek değil, matrisin son sütunu olan varsayımların (assumptions) belirlenmesi de başvuru sahiplerinin zorlandığı bir alan olabilir.

Varsayımlar, bir projenin başarısını etkileme veya belirleme potansiyeline sahip olan, ancak proje yöneticilerinin doğrudan kontrolü dışında kalan dış faktörlerdir ve faaliyet-sonuç-hedef hiyerarşisinde bir üst seviyeye erişmekle ilgilidir.

Dolayısıyla, örneğin faaliyet düzeyinde varsayım yazılıyorsa, sorulacak olan doğru soru “bu faaliyetleri gerçekleştirmek için varsayımlarımız nelerdir?” şeklinde değil; “hangi varsayımlar gerçek olmalı ki tüm faaliyetleri gerçekleştirdiğimizde sonuçlara ulaşmış olalım?” şeklinde olmalıdır.

Matrisin içerisinde diğer sütunlar performans göstergeleri (indicators) ve doğrulama kaynakları (validation resources, sources of data) ile ilgilidir. Performans göstergeleri “SMART” yani, özel, ölçülebilir, makul bir maliyetle öğrenilebilir, ilgili ve zamana-bağlı olmalıdır. Ancak bu şekilde tanımlanan göstergeler ile projenin sonuç ve hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığı objektif bir biçimde ortaya konulabilir.

Projenin diğer temel unsurları, projenin bütçe ve kaynak ihtiyacı ile birlikte süresidir. Bu unsurlara analiz aşamasının ardından planlama aşamasında karar verilir.

Proje faaliyetlerinin süresi, sırası, birbiriyle olan bağlantıları ve bağımlılıklarına bakılarak projenin toplam süresi ortaya konulur. Tanımlanan sürelerin makul, gerçekçi ve koşullara uygun olması gerekir.

Proje teklifleriniz için mantıksal çerçeve hazırlığında desteğe ihtiyaç duyarsanız bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Posted in